Wat is hoogbegaafdheid?
Er is geen eenduidige definitie van hoogbegaafdheid. Wel zijn er verschillende modellen over aspecten die minimaal naar voren moeten komen wil je van hoogbegaafdheid kunnen spreken. Ongeveer 2 á 3 procent van de mensen is hoogbegaafd. Mede omdat maar een klein percentage van de mensen hoogbegaafd is, is er veel onduidelijkheid rondom dit onderwerp en leven er nog veel vooroordelen in de samenleving. Wij proberen dit in ons werk weg te nemen en streven ernaar dat iedereen mag en durft te vertellen over zijn hoogbegaafdheid, over de uitdagingen en soms moeilijke kanten maar ook over alle mogelijkheden en leuke kanten die hoogbegaafdheid biedt.
Twee modellen van hoogbegaafdheid
Er zijn twee belangrijke modellen van hoogbegaafdheid.
Het Triadisch Model van Renzulli
In dit meest gebruikte model wordt er vanuit gegaan dat je van hoogbegaafdheid spreekt wanneer iemand een IQ (intelligentie quotiënt) boven de 130 heeft én motivatie laat zien én creatief kan denken. Lees hier meer over het model van Renzuli.
Het Triadisch Interdependentie Model van Mönks
Dit model laat zien dat er een aantal zaken belangrijk zijn voor de ontwikkeling van je talenten. Alleen een hoog IQ, motivatie en creativiteit zijn niet voldoende om je talenten tot bloei te laten komen. Het is volgens Mönks erg belangrijk dat school, vrienden en het gezin waarin je opgroeit bijdragen in het ontwikkelen van je talenten. Lees hier meer over het model van Mönks.
Zijnskenmerken hoogbegaafdheid
Er wordt steeds meer aandacht gegeven aan de zijnskenmerken van hoogbegaafdheid. Deze bepalen het hele ‘zijn’ van een hoogbegaafd persoon.
Op basis van het zijnsluik van Tessa Kieboom hebben we vanuit onze praktijkervaring een zijnsluik voor kinderen en ouders ontwikkeld. Deze hebben we ook weer in de praktijk getoetst en we zien dat veel kinderen zich hierin herkennen. Ook ouders geven aan dat deze zijnskenmerken hen beter inzicht geven in hun kind en/of zichzelf.
Bij zijnskenmerken gaat het om kenmerken die bij een hoogbegaafd kind veelal in deze combinatie aanwezig zijn. Autonomie en kritisch ingesteld hebben we hierin als belangrijkste kenmerken in het midden gezet. Deze beïnvloeden de daaromheen liggende kenmerken (creatief denken, sensitiviteit, rechtvaardigheidsgevoel en perfectionisme) maar andersom hebben deze kenmerken ook weer invloed op de autonomie en kritische instelling.